Tandimplantaten zonder schroeven: een compleet overzicht

Tandimplantaten worden vaak geassocieerd met een ‘schroef’ in het kaakbot, maar de uitdrukking ‘zonder schroeven’ verwijst in de praktijk meestal naar de manier waarop het zichtbare tanddeel (kroon, brug of klikprothese) wordt bevestigd. Voor veel mensen is vooral belangrijk dat de restauratie er natuurlijk uitziet, goed schoon te houden is en dat het onderhoud op lange termijn voorspelbaar blijft.

Wat zijn tandimplantaten zonder schroeven?

Met ‘schroefloos’ wordt meestal bedoeld dat de kroon of brug niet met een zichtbare bevestigingsschroef wordt vastgezet. Er zijn grofweg twee gangbare benaderingen. De eerste is een cement-bevestigde kroon: de kroon wordt dan (na passen en afwerken) met een tandheelkundig cement op een opbouw (abutment) geplaatst. De tweede is een wrijvings- of conische verbinding (bijvoorbeeld een Morse-taper concept), waarbij onderdelen zeer nauwkeurig in elkaar klemmen, soms aangevuld met een interne vergrendeling.

Belangrijk om te nuanceren: veel implantaten die in het kaakbot worden geplaatst hebben nog steeds een schroefvormig ontwerp, omdat schroefdraad helpt bij primaire stabiliteit in het bot. ‘Zonder schroeven’ gaat dus vaker over wat je in de mond ziet en hoe de tandarts later kan demonteren of repareren, niet per se over de vorm van het implantaat zelf.

Voordelen en aandachtspunten van schroefloze implantaten

Een vaak genoemd voordeel is esthetiek: er is geen schroefkanaal dat in de kauwvlakken of aan de voorkant moet worden weggewerkt. Dat kan vooral bij voortanden relevant zijn, waar kleine kleur- of vormverschillen sneller opvallen. Daarnaast kan de occlusie (hoe tanden op elkaar passen) gunstig zijn als er geen opening nodig is voor een schroefkanaal.

Tegelijk zijn er aandachtspunten die je vooraf wil bespreken. Bij cement-bevestiging is het risico op achterblijvend cement een bekend punt: cementresten onder het tandvlees kunnen irritatie geven en kunnen bijdragen aan ontsteking rond het implantaat. Daarom is een nauwkeurige pasvorm, juiste cementkeuze en gecontroleerde reiniging rond de rand cruciaal. Ook ‘retrievability’ speelt mee: een schroef-retained kroon is vaak eenvoudiger los te halen voor reparatie; bij cement-bevestiging kan verwijderen lastiger zijn en soms schade veroorzaken.

Een ander aandachtspunt is belasting en planning. De keuze voor schroefloos of schroef-retained hangt samen met stand van het implantaat, beschikbare ruimte, beetkrachten (bijvoorbeeld knarsen), en materiaalkeuze (keramiek, zirkonium, titanium, composiet). Wat esthetisch gunstig lijkt, moet biomechanisch ook duurzaam zijn.

De technologie achter moderne tandimplantaten

Moderne implantologie steunt sterk op digitale diagnostiek en precisieproductie. Veel klinieken gebruiken 3D-beeldvorming (zoals CBCT) om de bothoogte, botbreedte en de positie van zenuwen en kaakholtes in kaart te brengen. Op basis daarvan kan een digitale planning worden gemaakt, soms met een boormal (guided surgery) om de plaatsing voorspelbaarder te maken.

Ook de verbinding tussen implantaat en opbouw is doorontwikkeld. Conische verbindingen kunnen microbewegingen beperken en zijn ontworpen om de aansluiting zo ‘dicht’ mogelijk te maken. Daarnaast zijn oppervlaktetechnieken van implantaten (ruwheid, coatings) gericht op een goede botintegratie, al blijft het succes afhankelijk van factoren zoals botkwaliteit, mondhygiëne en algehele gezondheid.

Aan de restauratieve kant zorgen intra-orale scanners en CAD/CAM-productie voor nauwkeurige kronen en bruggen. Dat kan helpen om randen strak te laten aansluiten, wat belangrijk is voor reinigbaarheid en voor het beperken van plaque-opbouw rond de implantaatconstructie.

Herstel en nazorg bij tandimplantaten zonder schroeven

Het herstel verloopt meestal in fases: genezing van het tandvlees, integratie van het implantaat in het bot en daarna het plaatsen van de definitieve kroon of brug. In de eerste dagen zijn gevoeligheid, lichte zwelling en soms blauwe plekken niet ongewoon. Je tandarts of kaakchirurg geeft doorgaans instructies over pijnstilling, koelen, voeding en poetsen, afgestemd op jouw situatie.

Nazorg is bij implantaten minstens zo belangrijk als de plaatsing. Dagelijkse reiniging (poetsen en reinigen tussen tanden/implantaten met ragers of floss) helpt ontsteking te voorkomen. Periodieke controles zijn bedoeld om het tandvlees, botniveau en de pasvorm van de kroon of brug te evalueren. Bij schroefloze oplossingen is het extra relevant om te controleren op cementresten (als cement is gebruikt), op irritatie van het tandvlees en op slijtage of kleine bewegingen in de constructie.

Risicofactoren zoals roken, slecht gereguleerde diabetes, onbehandelde tandvleesproblemen of knarsen kunnen de prognose beïnvloeden. Soms is een nachtbeugel (splint) zinvol bij knarsen, zodat krachten beter worden verdeeld en materialen minder snel beschadigen.

Dit artikel is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden en mag niet worden beschouwd als medisch advies. Raadpleeg een gekwalificeerde zorgprofessional voor persoonlijke begeleiding en behandeling.

Een ‘schroefloos’ implantaattraject draait in de praktijk om de gekozen bevestigingsmethode en de totale restauratieve planning: esthetiek, reinigbaarheid, onderhoud en mogelijkheid tot latere aanpassingen. Door de technische opties en de aandachtspunten vooraf helder te bespreken, wordt de oplossing beter afgestemd op je beet, mondhygiëne en verwachtingen op lange termijn.